ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİNDE GECİKME TAZMİNATI (KİRA KAYBI) TALEBİ VE ÖZELLİKLERİ
-Taraflar arasında imzalanan sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihinde inşaatın ya da bağımsız bölümlerin teslim edilmemesi halinde arsa sahibi yada arsa sahibinin halefi durumundaki 3.kişiler teslim tarihinden itibaren kendisine gecikme tazminatı ödenmesini talep hakkı vardır. Sözleşmede gecikilen süre için maktu veya rayiç bir gecikme tazminatı kararlaştırılabileceği gibi kararlaştırılmasa dahi arsa sahibinin gecikme tazminatı talep hakkı vardır.
-Gecikme tazminatının mutlaka sözleşmede açıkça gösterilmesi zorunlu değildir (ancak arsa sahibi açısından ispat ve talep kolaylığı sağlayacağından açıkça yazılması daha doğrudur). Çünkü arsa sahibinin gecikme tazminatı talep hakkı; TBK m.118, 125/1 ve 126 den doğan yasal bir haktır. Bu nedenle sözleşmede kararlaştırılmamış olsa bile arsa sahibinin gecikme tazminatı talep hakkı söz konusudur.
-Gecikme tazminatı her ay ödeme şeklinde hem TL cinsinden hem de yabancı para cinsinden belirlenebilir. Maktu olarak belirlenmiş ise talep edilebilecek miktar bu belirlenen bedeldir. Sözleşmede hüküm yoksa ve miktar gösterilmemişse bu durumda bilirkişi marifetiyle rayiç bedel belirlenir.
-Gecikme tazminatı; ifa ile birlikte talep edilebileceği gibi ifadan sonra da talep edilebilir.
-Taraflar arasında sözleşmenin yürürlükte ve fesh edilmemiş olması bu tazminatın talep koşuludur. Fesih halinde müspet zarar niteliği gereği gecikme tazminatı talep edilemez.
-Teslimdeki gecikme yüklenicinin aşamayacağı hukuki ve idari engellerden kaynaklanmakta ve yükleniciye yüklenecek bir kusur yoksa bu durumda bu gecikme teslim süresine eklenmek suretiyle yeni teslim tarihi belirlenir ve buna göre gecikme tazminat miktarı hesaplanır.
-Gecikme tazminatı; inşaatın sözleşmeye göre teslimi gereken tarihten teslimin (ifanın) tam olarak yerine getirildiği ve arsa sahibine teslim edildiği tarihe kadar olan süre için talep edilebilir. İnşaatın yada bağımsız bölümün arsa sahibine ispat yükümlülüğü yükleniciye aittir.
-Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin geçerli ve yürürlükte olmasına rağmen yapılan bina kaçak ve imara aykırı yapıldığı durumlarda da arsa sahibi gecikme tazminatı talep edebilir.x
-Hukuki anlamda teslim olmasa da (iskan koşulu) fiilen teslim alınması halinde gecikme tazminatı talep hakkı fiili teslim ile sona erer.